Vrijwilligers Archives - Stichting Zorgwiel

Inhoudelijk thema: samenwerken in de Driehoek

Inhoudelijk thema: samenwerken in de Driehoek

 

Samenwerken in de ‘driehoek’

Het duurt hopelijk nog een tijd totdat mijn zoon (10 jaar, verstandelijke beperking) uit huis gaat. Ik krijg namelijk al buikpijn als ik eraan denk. 

Hij is zo afhankelijk van de ander; zo sfeergevoelig. Het kost hem zoveel tijd om ergens te wennen en zich veilig te voelen. Ogenschijnlijk onbelangrijke details en routines: dat yoghurtje in de avond, die ene lach die eigenlijk geen lach is maar een vraag om een stevige knuffel. Hoe maak ik het belang daarvan duidelijk? Hoe kan ik mijn kostbaarste bezit toevertrouwen aan mensen die hem nauwelijks kennen? Ben ik dan wel een goede moeder? En wat als het goed gaat…? Betekent dat dan eigenlijk dat wij hem tekort hebben gedaan?

Ja… het zal tegen die tijd vast een gezonde ontwikkeling zijn voor ons allemaal, maar ik zie zo op tegen de samenwerking met zorgprofessionals zoals… mijzelf.

Want in mijn werk als gedragskundige bij ZorgWiel zie ik ook dat het makkelijk schuurt. En logisch!  

Want de voorschriften, kennis en ervaring die we als professionals meenemen, verschillen van die van de ouders/wettelijk vertegenwoordigers. En onze kortdurende oprechte betrokkenheid is niet te vergelijken met de levenslange emotionele band van familie. Waar het om het welzijn van je kind (en onze bewoner) gaat, komt emotie en strijdlust om de hoek kijken. En hoog in de emotie is het soms lastig om open te staan voor wat de ander zegt.

Natuurlijk. Ook nu delen we al een stukje van de zorg met ‘professionals’, maar als je kind uit huis gaat, is dat toch echt ‘next level’. Het liefst zie ik hem in een ouderinitiatief zoals een van de huizen van ZorgWiel. 

Want: ik ben oprecht trots op de teams die ik mag ondersteunen; de betrokkenheid en deskundigheid geven mij vertrouwen in de woontoekomst van mijn eigen zoon. Teamleden voelen zich oprecht begaan met het welzijn van de bewoners en doen hun uiterste best om in goede harmonie met ouders de begeleiding vorm te geven. We kunnen elkaar aanvullen en samen die goede basis bieden waarop onze bewoner, jullie kind, de beste versie van zichzelf kan zijn. 

De methode ‘driehoekskunde’, ontwikkeld door Chiel Egberts, geeft mooie handvatten voor de samenwerking in de driehoek tussen bewoner, familie/wettelijk vertegenwoordiger en begeleider. De afgelopen en komende tijd hebben verschillende teams en oudergroepen binnen ZorgWiel hierin training gehad van Inge Blaauw.

Hieronder een korte samenvatting door AI…(ik had het niet sneller en beter gekund) en een link naar de site. 

Groetjes, Janneke van Poelgeest 

www.drienamiek.nl

————————————————————–

Wat is Driehoekskunde?
Driehoekskunde is een methodiek en visie die beschrijft hoe je als zorgprofessional, familie en bewoner goed kunt samenwerken. Het legt de focus op de relatie tussen:

  1. Bewoner (bijvoorbeeld een kind of volwassen persoon met ondersteuningsbehoefte),
  2. Familie/verwanten, en
  3. Zorgprofessional/begeleider.

Deze drie partijen vormen samen een “driehoek” waarin samenwerking cruciaal is voor kwaliteit van zorg. 

De kern van de visie: 🔹 De driehoek

In de Driehoekskunde staat de bewoner altijd centraal, maar hij/zij staat niet los: de bewoner wordt gedragen door relaties met familie en professionals. Egberts benadrukt dat:

  • Professionals zijn ‘passanten’ – ze komen vaak op het toneel van de zorg als laatste (na het gezin) en vertrekken als eerste. 
  • Familie heeft een fundamenterende rol – ouders of verwanten kennen het leven van de bewoner diepgaand en spelen een essentiële rol in welzijn en stabiliteit. 
  • Samenwerking tussen familie en professionals is essentieel – zonder vertrouwen en verbinding werkt de driehoek niet goed. 

Drie belangrijke begrippen in de methode

In de praktijk draait Driehoekskunde om drie sleutelwoorden:

✔️ Bonus

Professionals doen wat ze beloven – én het liefst iets meer. Dit versterkt het vertrouwen in de driehoek. 

✔️ Verbinding

Familie en professionals verbinden zich echt met elkaar – niet alleen met de bewoner, maar ook met elkaar zodat samenwerking natuurlijk en respectvol verloopt. 

✔️ Positie

Iedere hoek van de driehoek heeft een eigen positie. Familie en professionals hebben elk hun eigen rol en moeten die respecteren om de balans in de driehoek te houden. 

 Achtergrond van de theorie

  • Egberts ontwikkelde dit idee vanaf 1997 en heeft er meerdere boeken en artikelen over geschreven. 
  • Zijn boek Driehoekskunde (o.a. Samenwerken in de driehoek: bewoner, familie en begeleider, 2012–2013) beschrijft deze visie met praktijkvoorbeelden en concrete handvatten voor professionals én familie. 
  • Het wordt gebruikt in de gehandicaptenzorg, ouderenzorg, psychiatrie, jeugdzorg, onderwijs en andere sectoren waar driehoekige relaties belangrijk zijn. 

Waarom is dit belangrijk?

Volgens Egberts lukt zorg pas echt goed als:

  • de rol van familie niet een “last” is, maar een partner;
  • zorgprofessionals leren anderen te begrijpen en te verbinden;
  • er vertrouwen, respect en heldere afspraken zijn tussen zorg, familie en bewoner.

Vrijwilligers in beeld: Boukje

Vrijwilligers in beeld: Boukje

 

Sommige mensen blijven verbonden met een plek, ook nadat hun werk erop zit. Dat geldt zeker voor Boukje. Na jarenlang als medewerker op woonhuis Octopus te hebben gewerkt, nam ze na haar pensioen nog geen afscheid van de bewoners en het team. Ze bleef als vrijwilliger betrokken. “Ik kon de allerliefste bewoners gewoon niet missen,” vertelt ze.

Als vrijwilliger doet Boukje van alles: wandelen met bewoners, zingen en muziek maken, helpen bij het eten, haren invlechten of samen met een bewoner in de rolstoel door de gangen ‘crossen’. Ook helpt ze bij activiteiten en uitstapjes. “Er is zoveel te doen – en het mooie is: het moet niet, ik geniet er gewoon van.”

Wat het voor haar zo waardevol maakt, is de verbinding met bewoners, ouders en het team en het zien hoeveel bewoners genieten van die extra aandacht.

Voor de zomervakantie neemt Boukje afscheid als vrijwilliger om meer tijd voor zichzelf te hebben. We zijn haar ontzettend dankbaar voor haar jarenlange inzet. Zoals ze zelf zegt: “De Octopus is een warm huis en ik voelde me hier altijd gewaardeerd.”

Vrijwilligers in beeld: Hanneke

Vrijwilligers in beeld: Hanneke

 

Maak kennis met Hanneke. Hanneke is vrijwilligster op WijSamen.

Wie ben je?

Ik ben Hanneke van Gemert, 60 jaar, vanaf juli 2023 vrijwilliger bij WijSamen in Wijchen.

Wat maakte dat je graag vrijwilliger bij WijSamen wilde worden?
Ik heb geen opleiding of werk gedaan in de zorg, maar bij deze doelgroep ligt mijn hart en ik wilde daar heel erg graag vrijwilligerswerk gaan doen. Ik doe vanaf 2020 vrijwilligerswerk als reisbegeleider bij een reisorganisatie gespecialiseerd in reizen voor gasten met een verstandelijke beperking. Al voor de opening heb ik me opgegeven als vrijwilliger. Op 1 april 2023 werd WijSamen geopend en toen iedereen een paar maanden gewend was, mocht/kon ik in juli starten als vrijwilliger.

Wat vind je het allerleukste aan het helpen bij onze bewoners?
Ik vind het fijn om naast de vaste begeleiding wat extra’s te kunnen bieden. Soms iets met allemaal, soms met een deel van de bewoners of 1 op 1 met een bewoner afzonderlijk. Ik zie er iedere week naar uit om naar WijSamen te gaan/mogen. Wat ik zo fijn vind is het gevoel dat ik welkom ben en dat ze het fijn vinden me te zien. Het leuke is dat je met iedereen een band hebt en dat die per persoon heel verschillend is.

Welke activiteit met de bewoners vind jij het leukst om te doen?
Ik vind heel veel leuk. Wat ik vooral leuk vind is alles wat met muziek te maken heeft. Samen meezingen/dansen/polonaise op muziek in het woonhuis, een swingo op zijn tijd (bingo met muziek i.p.v. met getallen) en mee met bewoners naar disco ’t Hoshuuske.

Heb je een grappige of bijzondere ervaring meegemaakt bij ons die je wilt delen?
Op 25 mei 2024 had ik de eer om voor 1 dag in de (on)echt te mogen treden met bewoner Gijs. De trouwceremonie vond plaats in de wedding chapel van Funpop, waar we met een deel van de  bewoners waren.



Campagne vanuit de cliëntvertrouwenspersoon: ‘Zeg ’t maar!

Campagne vanuit de cliëntvertrouwenspersoon: ‘Zeg ’t maar!


Moet ik écht elke dag douchen?

Moet ik écht een lange broek aan in de winter?
Moet ik écht mee wandelen?
Moet ik écht eten wat ik niet lust?

Het lijken kleine vragen. Maar voor iemand die zorg krijgt, kunnen dit belangrijke dingen zijn.
Met de nieuwe landelijke campagne ‘Zeg ’t maar!’ laat Stemgever zien dat je ook in deze alledaagse situaties mag zeggen wat jij vindt. Want zorg gaat over mensen. Over keuzes. Over gehoord worden.
Wat als je zorg krijgt die je eigenlijk niet wilt? Of als je iets wilt, maar dat niet mag? Dat kan onvrijwillige zorg zijn en dat is vaak ingrijpend en verwarrend.

Juist dan is het belangrijk dat iemand weet: ik mag mijn stem laten horen. En ik sta er niet alleen voor.
Met deze campagne wil Stemgever cliënten en hun vertegenwoordigers laten weten dat er onafhankelijke ondersteuning beschikbaar is. Iemand die luistert, meedenkt en helpt om wensen of zorgen bespreekbaar te maken.

In de compilatievideo hieronder zie je vier herkenbare situaties waarin cliënten hun stem laten horen.

Bekijk de campagnevideo hier.



Over Stemgever

Over Stemgever


Stemgever is de landelijke organisatie van cliëntenvertrouwenspersonen onvrijwillige zorg. De cliëntenvertrouwenspersonen bieden onafhankelijke en gratis ondersteuning aan cliënten en hun vertegenwoordigers die te maken hebben met onvrijwillige zorg, en vallen onder de Wet zorg en dwang.
Wij luisteren zonder oordeel, geven uitleg en ondersteunen cliënten bij het voeren van het gesprek. Altijd in het belang van de cliënt.
Meer weten? Ga naar www.stemgever.nl.

Nieuwsbrief Stichting ZorgWiel | December 2025

Inhoudelijk thema: Traumasensitief werken

Afgelopen oktober gaf Ester (GZ psycholoog) aan het team van De Strang uitleg over traumasensitief werken. Dit leidde tot twee inspirerende ochtenden, waarbij zowel nieuwe kennis is opgedaan als reeds aanwezige kennis weer naar boven is gehaald. Een korte samenvatting van deze ochtenden:

Traumasensitief werken/ondersteunen is een wijze van begeleiden waarbij rekening wordt gehouden met gevolgen van ingrijpende gebeurtenissen die mensen hebben meegemaakt. De focus ligt niet op het specifieke (probleem)gedrag dat iemand laat zien. Er wordt verder gekeken dan het waarneembare gedrag en het gedrag wordt in perspectief geplaatst met wat iemand heeft meegemaakt en welke behoeftes iemand daardoor kan hebben. Er wordt vanuit gegaan dat als iemand (probleem)gedrag laat zien, dit kan zijn uitgelokt door een trigger. Een trigger is in deze een prikkel waarbij iemand eerder in zijn leven een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt, en deze nu wordt geactiveerd zonder dat er daadwerkelijk gevaar dreigt. Een prikkel is bij iedereen weer anders en leidt ook bij iedereen tot ander gedrag. Dit maakt het belangrijk om bij elke bewoner klein te kijken en te observeren wat er gebeurt bij stressvolle gebeurtenissen. 

Binnen de traumasensitieve benadering is het van belang de volgende stappen te ondernemen op het moment dat iemand getriggerd wordt:

– Signaleren dat een bewoner geraakt wordt door een trigger

  Erkennen dat een bewoner geraakt wordt: ik zie dat je boos/bang bent

– Benoemen wat er gebeurt: ik snap dat je nu boos bent om…., wat vervelend

– Zien wat nodig is voor elke specifieke bewoner

– Actie ondernemen: wat nodig is voor de specifieke bewoner, samendoen met de bewoner

Vanuit deze benadering is samendoen en dus verbinding een kernbegrip. De veiligheid van en verbinding met de ander is in deze benadering zeer belangrijk. Zelfregulatie van emoties is lastig op momenten dat een trigger je raakt, wat probleemgedrag kan veroorzaken. Door middel van co-regulatie kan iemand weer rustig worden. De rust en het vertrouwen van de begeleider (of een andere veilige ander) bieden de veiligheid die op dat moment nodig is bij een bewoner. 

Deze werkwijze vraagt van de begeleiding geduld, problemen hoeven niet 1-2-3 opgelost te worden. Verdragen en ruimte geven aan de emoties van de bewoner zijn belangrijk. Acceptatie dat de emoties er mogen zijn. Zorg daarnaast voor voorspelbaarheid, ondertitel de acties die je neemt. En het allerbelangrijkste, zorg dat je er bent, samen zijn is belangrijk om de veiligheid voor de ander te vergroten. De rust en het vertrouwen zorgen voor de nodige co-regulatie. 

Kortom, inspirerende ochtenden met theoretische onderbouwing en praktische kennis om mee verder te werken de komende tijd. Ester, bedankt voor de inspirerende ochtenden. Een mooie quote om het stuk mee af te sluiten: “Veiligheid is niet de afwezigheid van gevaar, maar de aanwezigheid van een belangrijke/veilige ander”.

Downtown ROUW EN VERLIES

Rouwverwerking verloopt bij mensen met een verstandelijke beperking en het syndroom van Down meestal verlaat en vertraagd.

Dit kan na een aantal jaren ook nog naar voren komen door o.a. gedragsveranderingen en problemen die dan gaan spelen.

Veranderend gedrag of de problemen die ontstaan lijken niet altijd direct te linken met een eerdere verlieservaring doordat er zoveel tijd tussen zit en iemand met het syndroom van Down het ook vaak niet zo kan verwoorden.

Door hier kennis van te hebben is het goed om bij verandering van gedrag of lichamelijke klachten ook te gaan kijken naar (mogelijke) eerdere verlieservaringen en om te kijken of dit mogelijk nog een rol kan spelen.

Wanneer dit vermoed wordt kan er na jaren ook nog weer aandacht besteed worden aan een stukje rouwverwerking.

Bij veranderingen die in het leven plaatsvinden (bijvoorbeeld  een vaste begeleider die vertrekt, verandering van dagbesteding) komt vaak ook een stuk verlies kijken en mensen met het syndroom van Down zijn hier vaak gevoelig voor.

Bewustwording hiervan en kennis hierover kan dan helpend zijn.

 Met vriendelijke groet, 

Christel Groothuis, gedragsdeskundige 

Medewerker aan het woord: Aniek Wagener – van stagiaire tot persoonlijk begeleider


Welke opleiding volgde je, waarom koos je voor deze opleiding?
Ik heb de opleiding persoonlijk begeleider specifieke doelgroepen gevolgd. Dit was in eerste instantie een opleiding waar je verschillende werkvelden kon ontdekken met o.a. kinderdagverblijf en onderwijsassistente. Toen ik begon met mijn opleiding was ik 16 en had ik nog geen idee wat ik wilde doen, door deze gevarieerde opleiding ben ik erachter gekomen dat de opleiding specifieke doelgroepen het beste bij mij paste.

Waarom koos je om stage te gaan lopen bij ZorgWiel en waarom bij De Strang?
Na een aantal mindere ervaringen tijdens mijn stageperiode ben ik bij een dagbesteding stage gaan lopen.  Hier leerde ik een bewoner van De Strang (Cor) kennen. Toen mijn stageperiode eindige bij de dagbesteding gaf ik aan graag weer op een woonvorm stage te willen lopen. De bewoner (Cor) gaf gelijk aan dat er op De Strang plek was, er al lang niemand stage had gelopen en hij het leuk zou vinden als ik op De Strang stage zou gaan lopen.

Wat mocht je doen tijdens je stage?
Toen ik op De Strang stage ging lopen zat ik in mijn derde leerjaar. In het derde leerjaar ga je zelf taken overnemen van de vaste begeleiding en loop je niet meer mee met de begeleiding. Ik heb eigenlijk vrijwel vanaf het begin boventallig de gehele diensten gedraaid. Waardoor de vaste begeleiding vaak achterstallige taken op zich konden nemen. 

Hoe bouwde zich dat uit? Waar ontwikkelde je jezelf in?
Door mijn mindere ervaringen tijdens mijn stageperiode was ik onzeker geworden over mijn kunnen. Tijdens mijn stage heb ik hieraan kunnen werken en een nieuw hoofdstuk kunnen starten met positieve ervaringen. Dit heeft veel goeds gedaan voor mijn zelfvertrouwen. Aan het einde van mijn stage wist ik zeker dat ik op een woonvorm in de gehandicapten zorg wilde blijven werken en het liefste binnen ZorgWiel. 

Is er jou toen een aan baan aangeboden of heb je zelf gesolliciteerd?
Tijdens het afronden van mijn stage had er een collega ontslag genomen. Ik heb toen mezelf aangeboden om deze plek in het team op te vullen. Hier reageerde mijn teamleider en het ouderbestuur van De Strang positief op. Tussen het afronden van mijn stage en de uren die vrijkwamen zat een aantal maanden speling. Ik heb in de tussentijd als assistent begeleider gewerkt en de rest van het team heeft geholpen alle diensten in de tussentijd rond te krijgen. Toen ik mijn diploma had gehaald, ben ik direct begonnen als persoonlijk begeleider B op de Strang. 

Wat trok je aan om te blijven bij De Strang?
De Strang heeft een hele leuke en gezellige groep bewoners, dit is de voornaamste reden geweest dat ik graag wilde blijven. Ook hebben we op de Strang een sterk en stabiel team. We zijn er voor elkaar en helpen elkaar waar nodig. Ik vind het fijn dat ZorgWiel een kleine organisatie is waar de staf je kent en jij de staf kent. Waar er wordt geluisterd naar je wensen en er ook echt wat mee wordt gedaan. Je bent geen nummertje. Ik heb bij andere zorgaanbieders gezien dat dit niet overal het geval is.

Wat heb je allemaal al geleerd in de periode vanaf stagiaire tot aan nu? En over hoe lange periode hebben we het dan?
Ik werk nu meer dan twee jaar op De Strang. Toen ik klaar was met mijn studie dacht ik dat ik alles onder de knie had. Toen ik echt aan het werk ging viel dit toch een beetje tegen. Er waren veel dingen waar ik geen erg in had en nog moest leren. Hoewel ik dit best een lastige periode vond heb ik er alles aan gedaan om de dingen te leren die ik nog niet wist en heb ik gelukkig veel steun vanuit collega’s gehad. Ik heb geleerd dat ik op mezelf kan vertrouwen en meer kan dan ik denk dat ik kan.

We zijn benieuwd naar welke stappen je hebt gemaakt in je ontwikkeling en hoe je daarin begeleid bent?
Ik ben blij dat ik door de jaren heen zo’n grote persoonlijke groei heb mogen doormaken. Van iemand die geen vertrouwen had in haar eigen kunnen, naar iemand die zich comfortabel voelt en geen andere carrière voor zich ziet dan wat ik nu doe. Ik hoop nog veel stappen te mogen maken en veel te leren in het werkveld. 

Ik ga de opleiding ouder wordende bewoner volgen en ben een aantal maanden geleden begonnen met flexwerken binnen ZorgWiel. Hoewel dit begon als een mooie stap om meer uren te krijgen, is dit nu een hele leuke uitdaging geworden. Omdat ik nog best jong ben en vanuit mijn stage gelijk ben gaan werken op dezelfde plek heb ik nog niet zo veel ervaring met andere woonhuizen en doelgroepen. Ik vind het heel leuk om te zien dat ik hier gelijk mijn ervaring kan gebruiken en nieuwe ervaring krijg. Dit neem ik ook weer mee naar De Strang.

Hoe bijzonder vind je het dat je eerst als stagiaire bij ons begon en nu bij ons werkt? Zou je dat nieuwe potentiële stagiaires aanraden om op deze manier binnen te komen?
Ik ben heel dankbaar dat er het vertrouwen in mij was om mij aan te nemen als collega na mijn opleiding. Ik weet dat dit niet overal zo is en het als begeleider met alleen ervaring als stagiaire het lastig kan zijn om een baan te krijgen. Ik zou het zeker aanraden om zo binnen te komen, het geeft je een stabiele basis om op terug te vallen. 

Bewonersweekeend

 

Op vrijdag 14 juni werd het mooie terrein bij groepsaccommodatie De Hoof in Someren omgetoverd tot een ZorgWiel-feestlocatie, want het langverwachte bewonersweekend ging dan eindelijk van start!

Er is hard gewerkt door vrijwilligers en staf om een gezellige sfeer neer te zetten: de kamers werden ingedeeld, slingers en ballonnen opgehangen, partytenten opgezet en uiteraard werden er veel boodschappen gedaan.

Op vrijdag kwamen de bewoners van woonhuis Majstro en gezinshuis Angerlo al gezellig overnachten. Op zaterdagochtend zijn de bewoners van de andere woonhuizen, samen met de begeleiding en een aantal vrijwilligers, aangekomen. De koffie, thee en limonade stonden klaar, met uiteraard een lekkere koek.

De bewoners die zaterdag bleven slapen, hebben hun kamers ingericht: wat een feest om gezellig in een stapelbed met je huisgenoten te slapen óf om juist lekker rustig een kamer helemaal voor jezelf te hebben. Met alle wensen is rekening gehouden. Dat was een flinke puzzel voor Hellen en Sandy, die de kamerindeling hebben gemaakt!

Na de koffie, thee en limonade begonnen de officiële aftrap en de warming-up! Romy heeft tijdens de warming-up de bewoners goed laten bewegen, zodat ze klaar waren voor de activiteiten: de ZorgWiel Olympische Spelen!

Op het terrein stonden ongeveer tien activiteiten klaar: van een stormbaan tot een melkkoe, van koekhappen tot een megagrote sjoelbak. Tussendoor was er tijd om lekker te lunchen of om even te chillen in de schaduw. We hebben de middag afgesloten met een gigantische piramide van bamboe, die door alle woonhuizen samen is gemaakt.

De bewoners hadden een braskaart waarop ze de activiteiten konden afvinken, en na afloop ontving iedereen een prachtige medaille. Aan het einde van de middag werd het gezellig druk: ouders, familie, vertegenwoordigers en collega’s kwamen ook meefeesten. Onder het genot van een drankje en lekker eten van de foodtrucks werd er vrolijk bijgekletst.

Als kers op de taart volgde een optreden van popband The Wild Goose, bestaande uit begeleiders, muzikanten en bewoners van woonhuis Ganzenvlucht. Er werd heerlijk gedanst op de dansvloer en, na hard geroep ‘Bis, bis, bis’, kregen we nog een toegift van de band. Na het optreden was het tijd voor de disco en heeft iedereen lekker staan swingen.

De bewoners en de begeleiding zijn moe maar voldaan gaan slapen. De volgende ochtend waren sommigen alweer vroeg wakker en stond het ontbijt klaar. We hebben opgeruimd en iedereen is weer huiswaarts gegaan naar zijn of haar eigen woonhuis.

Vanuit ZorgWiel zijn we zo ontzettend trots op ‘onze club’. De fijne sfeer, de vrolijke en blije gezichten van de bewoners, de saamhorigheid en de betrokkenheid van collega’s, vrijwilligers en familie zijn werkelijk fantastisch. We zijn trots en dankbaar dat we dit mooie werk met elkaar mogen doen.

Het was een hartverwarmend weekend. Dank aan iedereen!