Afgelopen oktober gaf Ester (GZ psycholoog) aan het team van De Strang uitleg over traumasensitief werken. Dit leidde tot twee inspirerende ochtenden, waarbij zowel nieuwe kennis is opgedaan als reeds aanwezige kennis weer naar boven is gehaald. Een korte samenvatting van deze ochtenden:
Traumasensitief werken/ondersteunen is een wijze van begeleiden waarbij rekening wordt gehouden met gevolgen van ingrijpende gebeurtenissen die mensen hebben meegemaakt. De focus ligt niet op het specifieke (probleem)gedrag dat iemand laat zien. Er wordt verder gekeken dan het waarneembare gedrag en het gedrag wordt in perspectief geplaatst met wat iemand heeft meegemaakt en welke behoeftes iemand daardoor kan hebben. Er wordt vanuit gegaan dat als iemand (probleem)gedrag laat zien, dit kan zijn uitgelokt door een trigger. Een trigger is in deze een prikkel waarbij iemand eerder in zijn leven een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt, en deze nu wordt geactiveerd zonder dat er daadwerkelijk gevaar dreigt. Een prikkel is bij iedereen weer anders en leidt ook bij iedereen tot ander gedrag. Dit maakt het belangrijk om bij elke bewoner klein te kijken en te observeren wat er gebeurt bij stressvolle gebeurtenissen.
Binnen de traumasensitieve benadering is het van belang de volgende stappen te ondernemen op het moment dat iemand getriggerd wordt:
– Signaleren dat een bewoner geraakt wordt door een trigger
–Erkennen dat een bewoner geraakt wordt: ik zie dat je boos/bang bent
– Benoemen wat er gebeurt: ik snap dat je nu boos bent om…., wat vervelend
– Zien wat nodig is voor elke specifieke bewoner
– Actie ondernemen: wat nodig is voor de specifieke bewoner, samendoen met de bewoner
Vanuit deze benadering is samendoen en dus verbinding een kernbegrip. De veiligheid van en verbinding met de ander is in deze benadering zeer belangrijk. Zelfregulatie van emoties is lastig op momenten dat een trigger je raakt, wat probleemgedrag kan veroorzaken. Door middel van co-regulatie kan iemand weer rustig worden. De rust en het vertrouwen van de begeleider (of een andere veilige ander) bieden de veiligheid die op dat moment nodig is bij een bewoner.
Deze werkwijze vraagt van de begeleiding geduld, problemen hoeven niet 1-2-3 opgelost te worden. Verdragen en ruimte geven aan de emoties van de bewoner zijn belangrijk. Acceptatie dat de emoties er mogen zijn. Zorg daarnaast voor voorspelbaarheid, ondertitel de acties die je neemt. En het allerbelangrijkste, zorg dat je er bent, samen zijn is belangrijk om de veiligheid voor de ander te vergroten. De rust en het vertrouwen zorgen voor de nodige co-regulatie.
Kortom, inspirerende ochtenden met theoretische onderbouwing en praktische kennis om mee verder te werken de komende tijd. Ester, bedankt voor de inspirerende ochtenden. Een mooie quote om het stuk mee af te sluiten: “Veiligheid is niet de afwezigheid van gevaar, maar de aanwezigheid van een belangrijke/veilige ander”.
Rouwverwerking verloopt bij mensen met een verstandelijke beperking en het syndroom van Down meestal verlaat en vertraagd.
Dit kan na een aantal jaren ook nog naar voren komen door o.a. gedragsveranderingen en problemen die dan gaan spelen.
Veranderend gedrag of de problemen die ontstaan lijken niet altijd direct te linken met een eerdere verlieservaring doordat er zoveel tijd tussen zit en iemand met het syndroom van Down het ook vaak niet zo kan verwoorden.
Door hier kennis van te hebben is het goed om bij verandering van gedrag of lichamelijke klachten ook te gaan kijken naar (mogelijke) eerdere verlieservaringen en om te kijken of dit mogelijk nog een rol kan spelen.
Wanneer dit vermoed wordt kan er na jaren ook nog weer aandacht besteed worden aan een stukje rouwverwerking.
Bij veranderingen die in het leven plaatsvinden (bijvoorbeeldeen vaste begeleider die vertrekt, verandering van dagbesteding) komt vaak ook een stuk verlies kijken en mensen met het syndroom van Down zijn hier vaak gevoelig voor.
Bewustwording hiervan en kennis hierover kan dan helpend zijn.
Welke opleiding volgde je, waarom koos je voor deze opleiding? Ik heb de opleiding persoonlijk begeleider specifieke doelgroepen gevolgd. Dit was in eerste instantie een opleiding waar je verschillende werkvelden kon ontdekken met o.a. kinderdagverblijf en onderwijsassistente. Toen ik begon met mijn opleiding was ik 16 en had ik nog geen idee wat ik wilde doen, door deze gevarieerde opleiding ben ik erachter gekomen dat de opleiding specifieke doelgroepen het beste bij mij paste.
Waarom koos je om stage te gaan lopen bij ZorgWiel en waarom bij De Strang? Na een aantal mindere ervaringen tijdens mijn stageperiode ben ik bij een dagbesteding stage gaan lopen.Hier leerde ik een bewoner van De Strang (Cor) kennen. Toen mijn stageperiode eindige bij de dagbesteding gaf ik aan graag weer op een woonvorm stage te willen lopen. De bewoner (Cor) gaf gelijk aan dat er op De Strang plek was, er al lang niemand stage had gelopen en hij het leuk zou vinden als ik op De Strang stage zou gaan lopen.
Wat mocht je doen tijdens je stage? Toen ik op De Strang stage ging lopen zat ik in mijn derde leerjaar. In het derde leerjaar ga je zelf taken overnemen van de vaste begeleiding en loop je niet meer mee met de begeleiding. Ik heb eigenlijk vrijwel vanaf het begin boventallig de gehele diensten gedraaid. Waardoor de vaste begeleiding vaak achterstallige taken op zich konden nemen.
Hoe bouwde zich dat uit? Waar ontwikkelde je jezelf in? Door mijn mindere ervaringen tijdens mijn stageperiode was ik onzeker geworden over mijn kunnen. Tijdens mijn stage heb ik hieraan kunnen werken en een nieuw hoofdstuk kunnen starten met positieve ervaringen. Dit heeft veel goeds gedaan voor mijn zelfvertrouwen. Aan het einde van mijn stage wist ik zeker dat ik op een woonvorm in de gehandicapten zorg wilde blijven werken en het liefste binnen ZorgWiel.
Is er jou toen een aan baan aangeboden of heb je zelf gesolliciteerd? Tijdens het afronden van mijn stage had er een collega ontslag genomen. Ik heb toen mezelf aangeboden om deze plek in het team op te vullen. Hier reageerde mijn teamleider en het ouderbestuur van De Strang positief op. Tussen het afronden van mijn stage en de uren die vrijkwamen zat een aantal maanden speling. Ik heb in de tussentijd als assistent begeleider gewerkt en de rest van het team heeft geholpen alle diensten in de tussentijd rond te krijgen. Toen ik mijn diploma had gehaald, ben ik direct begonnen als persoonlijk begeleider B op de Strang.
Wat trok je aan om te blijven bij De Strang? De Strang heeft een hele leuke en gezellige groep bewoners, dit is de voornaamste reden geweest dat ik graag wilde blijven. Ook hebben we op de Strang een sterk en stabiel team. We zijn er voor elkaar en helpen elkaar waar nodig. Ik vind het fijn dat ZorgWiel een kleine organisatie is waar de staf je kent en jij de staf kent. Waar er wordt geluisterd naar je wensen en er ook echt wat mee wordt gedaan. Je bent geen nummertje. Ik heb bij andere zorgaanbieders gezien dat dit niet overal het geval is.
Wat heb je allemaal al geleerd in de periode vanaf stagiaire tot aan nu? En over hoe lange periode hebben we het dan? Ik werk nu meer dan twee jaar op De Strang. Toen ik klaar was met mijn studie dacht ik dat ik alles onder de knie had. Toen ik echt aan het werk ging viel dit toch een beetje tegen. Er waren veel dingen waar ik geen erg in had en nog moest leren. Hoewel ik dit best een lastige periode vond heb ik er alles aan gedaan om de dingen te leren die ik nog niet wist en heb ik gelukkig veel steun vanuit collega’s gehad. Ik heb geleerd dat ik op mezelf kan vertrouwen en meer kan dan ik denk dat ik kan.
We zijn benieuwd naar welke stappen je hebt gemaakt in je ontwikkeling en hoe je daarin begeleid bent? Ik ben blij dat ik door de jaren heen zo’n grote persoonlijke groei heb mogen doormaken. Van iemand die geen vertrouwen had in haar eigen kunnen, naar iemand die zich comfortabel voelt en geen andere carrière voor zich ziet dan wat ik nu doe. Ik hoop nog veel stappen te mogen maken en veel te leren in het werkveld.
Ik ga de opleiding ouder wordende bewoner volgen en ben een aantal maanden geleden begonnen met flexwerken binnen ZorgWiel. Hoewel dit begon als een mooie stap om meer uren te krijgen, is dit nu een hele leuke uitdaging geworden. Omdat ik nog best jong ben en vanuit mijn stage gelijk ben gaan werken op dezelfde plek heb ik nog niet zo veel ervaring met andere woonhuizen en doelgroepen. Ik vind het heel leuk om te zien dat ik hier gelijk mijn ervaring kan gebruiken en nieuwe ervaring krijg. Dit neem ik ook weer mee naar De Strang.
Hoe bijzonder vind je het dat je eerst als stagiaire bij ons begon en nu bij ons werkt? Zou je dat nieuwe potentiële stagiaires aanraden om op deze manier binnen te komen? Ik ben heel dankbaar dat er het vertrouwen in mij was om mij aan te nemen als collega na mijn opleiding. Ik weet dat dit niet overal zo is en het als begeleider met alleen ervaring als stagiaire het lastig kan zijn om een baan te krijgen. Ik zou het zeker aanraden om zo binnen te komen, het geeft je een stabiele basis om op terug te vallen.
Op vrijdag 14 juni werd het mooie terrein bij groepsaccommodatie De Hoof in Someren omgetoverd tot een ZorgWiel-feestlocatie, want het langverwachte bewonersweekend ging dan eindelijk van start!
Er is hard gewerkt door vrijwilligers en staf om een gezellige sfeer neer te zetten: de kamers werden ingedeeld, slingers en ballonnen opgehangen, partytenten opgezet en uiteraard werden er veel boodschappen gedaan.
Op vrijdag kwamen de bewoners van woonhuis Majstro en gezinshuis Angerlo al gezellig overnachten. Op zaterdagochtend zijn de bewoners van de andere woonhuizen, samen met de begeleiding en een aantal vrijwilligers, aangekomen. De koffie, thee en limonade stonden klaar, met uiteraard een lekkere koek.
De bewoners die zaterdag bleven slapen, hebben hun kamers ingericht: wat een feest om gezellig in een stapelbed met je huisgenoten te slapen óf om juist lekker rustig een kamer helemaal voor jezelf te hebben. Met alle wensen is rekening gehouden. Dat was een flinke puzzel voor Hellen en Sandy, die de kamerindeling hebben gemaakt!
Na de koffie, thee en limonade begonnen de officiële aftrap en de warming-up! Romy heeft tijdens de warming-up de bewoners goed laten bewegen, zodat ze klaar waren voor de activiteiten: de ZorgWiel Olympische Spelen!
Op het terrein stonden ongeveer tien activiteiten klaar: van een stormbaan tot een melkkoe, van koekhappen tot een megagrote sjoelbak. Tussendoor was er tijd om lekker te lunchen of om even te chillen in de schaduw. We hebben de middag afgesloten met een gigantische piramide van bamboe, die door alle woonhuizen samen is gemaakt.
De bewoners hadden een braskaart waarop ze de activiteiten konden afvinken, en na afloop ontving iedereen een prachtige medaille. Aan het einde van de middag werd het gezellig druk: ouders, familie, vertegenwoordigers en collega’s kwamen ook meefeesten. Onder het genot van een drankje en lekker eten van de foodtrucks werd er vrolijk bijgekletst.
Als kers op de taart volgde een optreden van popband The Wild Goose, bestaande uit begeleiders, muzikanten en bewoners van woonhuis Ganzenvlucht. Er werd heerlijk gedanst op de dansvloer en, na hard geroep ‘Bis, bis, bis’, kregen we nog een toegift van de band. Na het optreden was het tijd voor de disco en heeft iedereen lekker staan swingen.
De bewoners en de begeleiding zijn moe maar voldaan gaan slapen. De volgende ochtend waren sommigen alweer vroeg wakker en stond het ontbijt klaar. We hebben opgeruimd en iedereen is weer huiswaarts gegaan naar zijn of haar eigen woonhuis.
Vanuit ZorgWiel zijn we zo ontzettend trots op ‘onze club’. De fijne sfeer, de vrolijke en blije gezichten van de bewoners, de saamhorigheid en de betrokkenheid van collega’s, vrijwilligers en familie zijn werkelijk fantastisch. We zijn trots en dankbaar dat we dit mooie werk met elkaar mogen doen.
Het was een hartverwarmend weekend. Dank aan iedereen!
Tijdens het bewonersweekend heeft bewoner, kunstenaar en dichter Albertus Wolters (bewoner van De Strang) een prachtig gedicht en kunstwerk overhandigd aan de staf van ZorgWiel. Dit delen we graag met jullie in deze nieuwsbrief. Dank je wel, Albertus!
2024 is bijna op zijn einde, een jaar waarin veel gebeurd is en waar wij vol trots op terugkijken.
Woonhuis Ganzenvlucht is verhuisd naar een prachtige nieuwe plek in Gendt. We hebben een fijne medewerkersdag gehad en hebben samen mooie stappen gezet in de verdere ontwikkeling van ZorgWiel. We hebben innovatieve lichttherapie ingezet en mooie stappen gezet in het betrekken van vrijwilligers in de zorgverlening op de woonhuizen. We hebben in 2024 het ’onderzoek naar werkgeluk’ afgenomen en zijn trots
op de resultaten. Het algemene cijfer voor werkgeluk dat onze medewerkers Stichting ZorgWiel geven is
een 8,3, een prachtig resultaat!
Daarnaast hebben wij dit jaar onderzoek gedaan naar een nieuw Elektronisch Cliënt Dossier voor ZorgWiel en hierbij naar de wensen van de medewerkers geluisterd. Na zorgvuldige afweging is de keuze gevallen om over te gaan op ONS van Nedap. De overgang naar een nieuw systeem is een groot project en loopt door in het komende jaar.
Ook zijn er in 2024 verdrietige dingen gebeurd, onze geliefde collega Ingrid is ons ontvallen en een aantal collega’s heeft dierbaren verloren. Binnen ZorgWiel staan wij niet alleen klaar voor elkaar tijdens het werk, maar ook daarnaast wanneer de situatie daarom vraagt. Juist dat kenmerkt de warmte binnen ZorgWiel: warme zorg voor de bewoners, maar ook voor elkaar als collega’s.
2025 gaat een bijzonder jaar worden. ZorgWiel bestaat dan 10 jaar. Een heel bijzondere mijlpaal die wij samen met alle bewoners, verwanten en collega’s gaan vieren. Wij gaan met de bewoners een weekend weg en zullen voor alle ouders bijeenkomsten organiseren met als thema ‘de ouder wordende bewoner’.
Wij willen iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan het mooie jaar en wij kijken vol vertrouwen uit naar het komende jaar dat ons veel moois gaat brengen.
Het is woensdag 11 september. Vanaf Nijmegen station pak ik de bus richting Gendt, waar ik heb afgesproken om eind van de ochtend langs te komen. De reisplanner 9292 vertelt mij dat ik uit moet stappen bij Halte Industrieterrein, waarna ik vervolgens nog een kleine 5 minuten zal moeten lopen om bij Loods 9 aan te komen.
Hoewel de combinatie van de woorden ‘Loods’ en ‘Industrieterrein’ mij een bepaald beeld schetst, weet ik zodra ik het terrein op loop, dat dat geen afspiegeling is van de werkelijkheid. Gelegen aan de doorgaande weg naar Gendt, ligt het grote pand van Loods 9, dat sinds 2,5 jaar op deze locatie gevestigd is. Een plek die voor meerdere bewoners van ZorgWiel de basis biedt voor een actieve en creatieve dagbesteding; Lisanne, Mandy, Dimitri, Daan, Milan, Hilde, Dide, Chiel, Hanneke, Janko en Lianne. Helaas zijn niet alle deelnemers deze dag aanwezig, maar op de muur waar iedereen zijn/haar persoonlijke planning hangt, vang ik toch een glimp op van wat iedere deelnemer zoal doet op een dag.
Bij aankomst wordt mij al snel duidelijk dat ik tijdens de koffiepauze binnen kom lopen. Achter in de grote ruimte staan twee lange tafels waar de deelnemers samen hun pauze houden. Vrijwel direct biedt Chiel mij een kopje koffie aan, waarna ik mag aanschuiven aan één van de tafels. Tussen de tafels hangt aan de muur een grote poster met daarop enkele vaste momenten die samen vorm geven aan een dagstructuur; start van de dag, het beginnen en opruimen van de werkzaamheden en pauzemomenten. De bijbehorende klokken geven de tijdstippen aan waarop iets begint en afgelopen is, waar ik uit opmaak dat het nog 10 minuten pauze is.
Als het tijd is om verder te gaan met de werkzaamheden die voor deze dag gepland staan, sluit ik aan bij de deelnemers die een plekje zoeken aan de grote vierkante tafel midden in de Loods. Nog voordat ik mijn stoel heb aangeschoven aan tafel, merk ik dat alle deelnemers alweer volledig in de werkhouding zitten. Tegenover mij zitten Chiel, Mandy en Dide en rechts naast mij zitten Lisanne en Dimitri. Ieder heeft een stapel met plastic hoezen voor zich liggen, met daarnaast een rol stickers. Alle 10.000 plastic hoezen mogen worden voorzien van een sticker, zodat uiteindelijk duidelijk is dat, zoals op de sticker beschreven staat, er een bos Flamingo Blume in verpakt is. Ondanks het grote aantal dat nog moet worden voorzien van een sticker, geeft Henny (vrijwilligster en tevens moeder van deelneemster Hanneke) aan dat er nooit sprake is van een tijdsdruk voor de deelnemers. Ook al is een opdracht tijdgebonden, zoals het inpakken van kerstpakketten, vertelt Henny dat de begeleiders er zorg voor dragen dat de deelnemers dit niet zullen merken.
Wellicht maakt dit dan ook dat Mandy even later aangeeft dat zij dit laatste, het inpakken van de kerstpakketten, misschien wel de leukste taak vond in het afgelopen jaar. De 500 ingepakte pakketten, die van allerlei presentjes moesten worden voorzien, zijn een resultaat van een lopende-band-(team)-werk. Een lange tafel werd gevormd, waarna iedereen één voor één zorg droeg voor zijn eigen onderdeel. Van het vouwen van de doos tot het gevulde pakket opstapelen; iedereen droeg zijn steentje bij. Mandy vertelt dat het die dag een grote rommel was in het pand, maar dat het wel een super leuke klus was om samen te doen.
Diversiteit in werkzaamheden genoeg, zo blijkt als Chiel mij meeneemt naar de grote kasten in de ruimte, die vol liggen met spullen om creatief bezig te zijn. Met trots laat hij enkele van zijn tekeningen zien, die hij hier heeft gemaakt. Al snel wijst hij daarna richting de laptop, waarbij hij benoemt dat hij hier morgen spelletjes op gaat doen.
Niet alleen in deze ruimte zijn de deelnemers bezig met werkzaamheden, maar ook aan de achterkant van het gebouw waar onder andere werkzaamheden met hout worden verricht en ook een hoek is voor het repareren van fietsen. Dimitri, die ook bezig is met het productiewerk aan tafel, vertelt dat hij vanmorgen namelijk in dit gedeelte van het gebouw een kist heeft gemonteerd die hij gaat gebruiken voor zijn muziek.
Naast de ruimte voor- en achter in het gebouw, is er voor het pand in de tuin ook een grote ren met kippen te vinden. Dide vertelt dat zij het erg leuk vindt om met de kippen te werken en volgens Ellen (begeleidster) is Dide dan ook altijd erg scherp of het voeren van de kippen niet vergeten wordt in de taakverdeling.
Vlak voordat de lunchpauze begint en voor sommige deelnemers de werkdag er alweer bijna op zit, vertelt Lisanne dat zij ondertussen al 5,5 jaar werkzaam is bij Loods 9. Zij is hier ooit begonnen met financiële taken, maar zo doorgerold in het meer industriële werk. Op de vraag wat zij het allerleukste vindt van het werken bij Loods 9, geeft zij aan dat ze iedere dag zichzelf mag zijn: ‘ze (begeleiding) laten mij in mijn waarde en zit ik een dag niet lekker in mijn vel? Dan is dat helemaal niet erg’.
Door onze nieuwsbrief reporter Timo
(Persoonlijk Begeleider A op woonhuis Majstro)
Het kwaliteitsbeeld 2023 gaat over de kwaliteit van onze zorg- en dienstverlening. We laten bewoners, verwanten en medewerkers zien hoe het gaat bij ZorgWiel en we kijken terug op 2023: wat hebben we gedaan en wat was het resultaat?
